BIO-ETIEK : INLEIDING

Charles SUSANNE
Vrije Universiteit Brussel
maandag 28 juni 2010
par  cilalp_france
popularité : 1%

De natuurlijke wetenschappen werden vaak gebonden aan “gevaarlijke” boodschappen voor de perceptie van de menselijke persoon en ook voor de sociale orde. De aarde is niet meer het centrum van het heelal, Europa is niet meer het centrum van de wereld, een kosmologische en religieuze orde heerst niet meer over de wereld en de maatschappij, de beginselen van de menselijke evolutie verschillen niet van de dierlijke evolutie, DNA gebruikt dezelfde genetische code in het geheel van de levende wereld en we hebben een genetische gelijkenis van meer dan 99,5% met de chimpansees. Het geweten komt overeen met polymorfe realiteiten, zoals het geheugen, de perceptie, emoties, …, en zelfs de menselijke denkvermogens worden door talrijke onderzoeken ontleed.

LEVEN IS BIOLOGISCH.

Biologie wordt het centrum van controverses, de biologische evolutie wordt als een gevaar voor de religieuze dogma’s gevoeld, biologie stoort wie op politiek niveau niet wenst te zien het biologisch onderzoek het (menselijke) leven van zijn geheimzinnigheid ontdoen en wie nog altijd het leven als heilig wenst te beschouwen.

Wie de geschiedenis van de biologie wenst te analyseren, zal door de leemte tussen wetenschappelijke vooruitgangen in biologie en de filosofische debatten omtrent deze vooruitgangen getroffen worden. De debatten (de confrontaties ?) evolutionisme – creationisme, vooruitgangen – toeval, materialisme – spiritualisme, en zelfs de debatten betreffend het respect van de menselijke dimensies worden nauwelijks met de moderne kennissen geactualiseerd.

Leven is biologisch, chemisch en vandaag met de nanotechnologie zelfs fysisch. Het leven wordt tot de vitale mechanismen van een cel gereduceerd, tot de controle van de genetische code van het DNA, tot de regulatie van de synthese van proteïnes, … Een betere kennis van deze mechanismen leidt tot een betere kennis van de vitale functies.

HET MENSELIJKE LEVEN

De biologie heeft dus tot een betere beschrijving van het menselijke leven geleidt. De vitale mechanismen worden gereduceerd tot de vitale mechanismen van een cel, de controle van de genetische code, de regulatie van de synthese van proteïnen: de biologie is chemisch en fysisch geworden. Bewust of onbewust, vinden de bio-etische discussies hun oorsprong in deze demystificatie van het menselijke leven.

Maar, het menselijke leven, of de menselijke persoon, definiëren impliceert zich niet te beperken tot de enige biologische criteria, behalve, misschien, als men de metafysische limiet van de conceptie zou nemen, beschouwd door sommigen de hele potentiële mogelijkheid van een persoon te brengen. Bij de mens, moeten wij het biologische leven van het bewuste menselijke leven onderscheiden en/of van de sociale erkenning van het leven

Om het menselijke leven te definiëren, zijn de mogelijkheden niet talrijk: ofwel zal de definitie metafysisch zijn, ofwel zal het leven als een biologisch continuum beschouwd worden.

Sommigen stellen een "recht op het leven " voor, het komt overeen met een absolute en metafysisch recht, nauw gebonden aan de filosofie dat het leven een gift van god zou zijn. De conceptie, de fusie van een eicel en van een spermatozoïde, wordt beschouwd als het begin van een menselijke leven. Deze bevruchting wordt eventueel zelfs als heilig beschouwd. Dit dogma heeft natuurlijk "biologische gevolgen ", zoals de bevruchte eicel te beschouwen als reeds een persoon te zijn, zoals de in vitro bevruchting te verbieden, abortus en zelfs contraceptie als immoreel te beschouwen.

De bioloog kan slechts de volgende vaststellingen maken:
- 1) de chemische en fysische eigenschappen van het menselijke leven zijn niet verschillend van de algemene levenskenmerken, en van deze van het leven in het algemeen en van het dierlijke leven in het bijzonder,
- 2) de eicel, ook de bevruchte eicel, bevat geen uitzonderlijke vitale kenmerken,
- 3) de eerste stadia van de embryonale ontwikkeling zijn helemaal niet gedifferentieerd,
- 4) de anatomische ontwikkeling kan beschreven en gemakkelijk gevolgd worden, de rijpheid is moeilijker te definiëren.

In feite, vormt het leven een continuüm: een wetenschappelijke basis, waardoor de start van het (menselijke) leven zou gedefinieerd worden, bestaat niet. De definitie van het menselijk leven is dus totaal arbitrair.

Het is dus normaal, wanneer men niet aan de boven beschreven dogma’s gebonden zou zijn, het menselijke leven te definiëren in functie van sociale criteria en niet van biologische criteria, en dus in functie van de wil het leven te geven.

ACTUËLE BIO-ETISCHE PROBLEMEN.

In het bio-etische debat, blijft het probleem van de definitie van het leven en van de dood wezenlijk, van abortus tot euthanasie, van in vitro bevruchting tot draagmoeders, tot transgenische dieren, prenataal advies, antenataal diagnostiek, en morgen misschien de genische therapie.

Het schijnt logisch voor de mens, in zijn strijd tegen de natuurlijke krachten, zijn reproductieve vermogens op een niet dierlijke wijze te gebruiken, een geplande en intentionele reproductie moet natuurlijk zijn voor rationele wezens. Dit principe niet aanvaarden betekent theologische argumenten te beschouwen, zoals het idee dat een seksueel gedrag niet gebonden aan procreatie een weigering van een goddelijke principe zou zijn. Integendeel, dit principe aannemen is voor de mens, en voor zijn individuele of collectieve toekomst, de enige maat dat de wetgever moet nemen om juridische normen op te stellen, i.v.m met menselijke gedragen of met de verdeling van wetenschappelijke onderzoekskredieten.

Het gebruik van technologieën om een gewenste ouderschap te realiseren komt overeen met een doeleinde van de Mensheid om hem broederlijk te maken t.o.v moreel verantwoordelijke personen. Alléén op basis van theologische of ideologische argumenten, zou deze technologie als immoreel beschouwd worden. De toename van onze biologische en technologische kennissen zal ongetwijfeld onze programmeringsmogelijkheden vergemakkelijken, evenals ons bewustzijn van een vrije en verantwoordelijke ouderschap. De vrijheid van denken, in dit gebied meer dan anderen, impliceert een vrijheid van filosofische keuze, het impliceert ook dat een religieuze groep, rechtstreeks of onrechtstreeks, zijn wet niet zou imponeren. De seksualiteit veroorzaakt vooroordelen als waarheden beschouwd, daar waar de intieme seksuele gedragen eigen zijn aan individu’s en dat hun moraal variabel is zoals in de tijd dan in de ruimte.

Wij moeten dus op een niet specifieke wijze besluiten. De talrijke morele standpunten impliceren het respect en de tolerantie van deze pluralisme, het brengt ons tot de principes van gelijkheid, vrijheid en broederschap.

Er moet nochtans een politieke wil bestaan om de manipulatie van de geesten en de verduistering van de problemen te verhinderen. Deze wil is niet altijd aanwezig want deze discussies zijn onvermijdelijk gebonden aan de definitie van het statuut van het embryo of die van de dood en ze zijn onvermijdelijk gebonden aan filosofische implicaties. Het is o.a het geval voor de discussies omtrent de zwangerschapsonderbreking, de in vitro bevruchting, de surnumeraire embryo’s, de pre-implantatie diagnostiek, de genetische raadgeving en morgen de genische therapie, alsook de euthanasie.

Slechts theologische of ideologische argumenten verwerpen een geplande en bewuste reproductie, evenals "kunstmatige" reproductiemiddens als natuurlijk voor rationele wezens, en beschouwen als immoreel technieken die de planning van een gewenste kind toelaten. Het schijnt mij dat, in tegenstelling met deze theologische standpunten, een brede seculaire consensus bestaat om als moreel en verantwoordelijk de reproductieprogrammering te beschouwen. De recentelijk biologische vooruitgangen, en de technieken die zonder twijfel zich nog zullen ontwikkelen, doen nog het gevoel van volontaire en gewenste reproductie toenemen.

Wetenschappelijke, sociëtale en morele vooruitgangen zijn gebonden: zelfs indien een rechtstreeks verband tussen deze vooruitgangen niet kan gelegd worden, een stilstand van één van deze vooruitgangen resulteert vroeg of laat in een stilstand van de andere vooruitgangen. Men berooft van vrijheden meer door obscurantisme dan door een teveel aan wetenschappelijke kennis.


Documents joints

programme (French)
programme (French)
program English
program English

Annonces

“Secular views in bioethics” Review and Prospects

INTERNATIONAL SYMPOSIUM

Friday, September 30th 2011

Saturday, October 1st , 2011

Campus Universitat de Barcelona

Facultat de Dret de la Universitat de Barcelona

Avda. Diagonal, 684

08034-BARCELO A

Under the auspices of the Observatori de Bioetica i dret and of the Faculte de Droit, universitat de Barcelona (Prof. Maria Casado and Albert Royes)

- Registration form and support – Barcelona symposium

- Registration form and payment (at the order of Libre Pensée) send to : Libre Pensée 10/12 rue des Fossés St Jacques 75005 Paris, France

- Symposium registration + proceedings: 20 €
- Support (50 € and more)

See all the informations in English, French, Spanish, Catalan, Portugais, Neerlandais, Greek